Het is alweer een tijdje geleden dat we een januarimaand hebben meegemaakt die kouder verliep dan gebruikelijk. Toch zien de weerkaarten er dit jaar behoorlijk hoopgevend uit voor winterliefhebbers. In deze maandverwachting lees je alles over een mogelijke koude januarimaand en of we wellicht met z’n allen de schaats op kunnen!
Normaal gesproken ligt de maximumtemperatuur begin januari rond 6 graden en in de nachten ligt het kwik doorgaans net boven het vriespunt. Tijdens de eerste helft van januari lijken we hier voorlopig onder te blijven, al zijn er wel grote verschillen binnen het land. Dat komt omdat we te maken krijgen met een noordstroming en dus een aanlandige wind. Met een noorden- tot noordwestenwind wordt weliswaar relatief koude lucht aangevoerd, maar het zeewater van de Noordzee warmt de lucht onderweg wat op. Hierdoor zien we grote temperatuurverschillen tussen de kustgebieden en het binnenland.
In de kustgebieden is het overdag vaak rond de 5 graden of nog iets warmer en ook in de nachten is het vaak nog (ruim) boven nul. Verder landinwaarts is er regelmatig kans op lichte vorst in de nachten en ligt de temperatuur overdag maar net boven nul. Als het overdag een keer mistig blijft of dichttrekt met bewolking is in het binnenland zelfs een lokale ijsdag niet uitgesloten.
Het kan soms guur zijn!
De aanlandige wind gaat daarnaast ook gepaard met vochtige lucht dat vanaf de Noordzee wordt aangevoerd. Hierdoor kunnen van tijd tot tijd flink wat (winterse) buien voorkomen, die vooral landinwaarts ook gepaard kunnen gaan met sneeuw. In de kustgebieden valt in dit soort situaties vaker natte sneeuw of soms regen, waardoor de buien daar zeker niet altijd winters van karakter zijn.
Wel kan dit alles zorgen voor een zeer guur weertype, met soms ook veel wind in combinatie met een lage gevoelstemperatuur. Grote hoeveelheden neerslag verwachten we in de eerste helft van januari niet, maar als er neerslag valt, kan dat dus zeker winters zijn.
Eerste koude januarimaand sinds 2021?
Voor de tweede helft van januari is de verwachting onzeker, maar de signalen wijzen op dit moment op een net iets kouder verloop dan gebruikelijk. Overtuigend is dit beeld echter niet, maar van een zacht vervolg van de maand lijkt zeker geen sprake. Wat betreft neerslag verwachten we een vrij gebruikelijk verloop. Dat betekent geregeld buien of neerslaggebieden die over het land trekken. Vaak zal dit in de vorm van regen zijn omdat de temperatuur overdag vaak ruimschoots boven nul lijkt te liggen. Als neerslaggebieden in de nacht overtrekken of de intensiteit is hoog genoeg kan het zo nu en dan nog een winterse verrassing opleveren. Wederom zijn de grootste kansen op winterse neerslag weggelegd voor het binnenland.
We achten de kans dit jaar dus vrij groot dat januari kouder zal verlopen dan gebruikelijk, wat voor het eerst zou zijn sinds 2021. In dat jaar kwam de gemiddelde temperatuur uit op 3,4 graden, tegenover een normaal van 3,6 graden. Echt koud was die maand toen ook niet, maar er waren regelmatig winterse taferelen. Gezien de huidige weerkaarten zouden we dit jaar dat mogelijk kunnen overtreffen. Goed nieuws dus voor winterliefhebbers!
Schaatskoorts?
Dan rest ons natuurlijk nog de vraag of we bij een mogelijk koude januarimaand met z’n allen het ijs op kunnen. Voor details is het uiteraard nog te vroeg om daar harde uitspraken over te doen, maar de signalen zijn in ieder geval best positief voor schaatsliefhebbers. Zeker met de vrij koude voorgeschiedenis van de laatste week van 2025 is het goed mogelijk dat we in januari op een enkele plek tijdelijk kunnen schaatsen.
Daarbij moet je vooral denken aan ondergelopen weilanden en opgespoten ijsbanen. Schaatsen op grotere wateren, zoals bijvoorbeeld op de Loosdrechtse Plassen, lijkt vooralsnog zeker niet aan de orde. Hiervoor is een langere periode met echt koud winterweer nodig met ijsdagen in combinatie met meerdere nachten met matige tot strenge vorst. En dat soort omstandigheden worden in ons land steeds zeldzamer.
Door klimaatverandering wordt onze zomer warmer. Hoe hard is dit al gegaan en wat kunnen we verwachten?
Hoofdfoto en videothumb: Ton Wesselius
