's Winters bloeien er natuurlijk nauwelijks bloemen in de natuur, maar er zijn momenteel wel andere bloemen te zien. Na koude winternachten zie je ze soms terug op auto's en aan de binnenkant van ramen. Hoe ijsbloemen ontstaan kun je hieronder uitgebreid lezen.
Zo vormt een ijsbloem zich
Het prille begin van ijsbloemen begint bij een stofje of krasje in het raam of op een ander glad oppervlak. Bij het overgaan van damp naar ijs, veroorzaakt dit fraaie en vaak vertakte ijsstructuren. Het ijs dat zich vormt, levert opvallend grote ijskristallen op.
Het startpunt is vaak een heel klein krasje in het glas of een stofje of korreltje dat zich op het glas bevindt. De volgende ijsveren ontstaan opnieuw op een oneffenheid of op de inmiddels aanwezige ijsstructuren. Op elk stukje ontstaat dit ijs op een willekeurig punt. Dat gebeurt op meerdere plekken tegelijk en als de ijskristallen elkaar ontmoeten, verbinden ze zich aan elkaar en zo ontstaan de mooiste patronen. Het lijken net varens die naar alle richtingen uitwaaieren. Als de ruit vol is, groeien nieuwe kristalvormen op de eerste ijssculptuur. Als dit de nacht lang blijft doorgaan, wordt alles ondoorzichtig en uiteindelijk zullen dan ook de bloemachtige vormen verdwijnen.
Verschillende soorten ijsbloemen
Ook op je slaapkamerraam of andere ruiten kunnen ijsbloemen ontstaan. Blijkbaar is het trage tempo waarin het ijs ontstaat van groot belang om deze het mooist te laten uitgroeien. Het lijkt erop dat je de meeste kans op ijsbloemen maakt als de lucht vochtig is en een bepaald oppervlak kouder is dan de luchttemperatuur. Dan krijg je de beste overgang van damp naar ijskristallen op het raam. Als het raam vooraf nat is (bijvoorbeeld van de regen) en daarna de vorst invalt, kan het ijs echter juist een heel dik worden. IJsbloemen zijn er dan niet te zien.
Belangrijkste is veel geduld
Zoals zoveel dingen ontstaan tijdens rust en kalmte, is dat ook het geval bij ijsbloemen en ijsvarens. Het proces van bevriezen dient heel geleidelijk en dus traag te verlopen. Waterdruppels en waterdamp hebben de tijd nodig om te bevriezen en vervolgens tot fraaie bloem- en verenstructuren kunnen ontwikkelen. Hoe langzamer de ruit bevriest, des te mooier de bloemen kunnen worden. Verder is de ruwheid van het oppervlak van invloed op hoe de vorm uiteindelijk uitpakt. En dan nog weet je niet van tevoren wat je morgen op je auto of ruiten aantreft. Het is voor een deel natuurlijk ook geluk hebben!
