Hebben we meer last van hooikoorts dan vroeger?

Hooikoorts: het is een jaarlijks terugkerend fenomeen dat erg vervelend kan zijn. Steeds vaker horen we van mensen dat ze er last van hebben, en het lijkt erop dat hooikoortsklachten zijn toegenomen ten opzichte van vroeger. Maar is dat ook echt zo? Wij hebben het voor je uitgezocht.

Laten we vooropstellen dat hooikoorts altijd al heeft bestaan. Zolang er planten, bomen en grassen zijn en we seizoenswisselingen kennen, zullen er ook hooikoortsklachten zijn. Dat is dus niet veranderd ten opzichte van vroeger.

Daarnaast is het belangrijk om te benadrukken dat het hooikoortsseizoen van jaar tot jaar sterk kan verschillen. Een zwaar seizoen wordt vaak veroorzaakt door een natte periode vlak vóór de start van het voorjaar, gevolgd door warm, zonnig en droog weer. De regen zorgt er eerst voor dat planten veel pollen kunnen aanmaken, terwijl het droge en warme weer ervoor zorgt dat deze pollen langdurig in de lucht blijven hangen. Wind speelt bovendien ook nog een belangrijke rol in het verspreiden van de pollen. De ernst van het hooikoortsseizoen is dus sterk afhankelijk van het weerpatroon per jaar.

Of je de komende tijd nog hooikoortsklachten kunt verwachten lees je in ons uitgebreide hooikoortsweerbericht.

Meer hooikoortsklachten

Toch lijkt het er steeds meer op dat hooikoortsklachten tegenwoordig vaker voorkomen dan vroeger, maar of dat daadwerkelijk zo is, blijft de vraag. We bespreken eerst een aantal mogelijke verklaringen waarom de hoeveelheid hooikoortsklachten inderdaad zou kunnen zijn toegenomen.

Hygiëne

In de loop der jaren zijn we, zeker in Nederland, steeds hygiënischer gaan leven. We houden onze omgeving schoon en proberen ziektes te vermijden. Dat is natuurlijk positief, maar het betekent ook dat we minder worden blootgesteld aan micro-organismen. Daardoor kan het immuunsysteem gevoeliger reageren op onschuldige stoffen en zou het dus ook zomaar kunnen zijn dat we wat sterker reageren op pollen dan vroeger.

Klimaatverandering

De gemiddelde temperatuur wereldwijd is flink toegenomen en studies tonen aan dat planten door de hogere temperaturen steeds vroeger beginnen met bloeien. Ze houden het langer vol, waardoor het hooikoortsseizoen wordt verlengd. Hierdoor worden meer mensen gedurende een langere periode blootgesteld aan pollen.
Daarnaast is er meer CO₂ in de atmosfeer dan vroeger. Planten nemen CO₂ op en verhogen hierdoor de hoeveelheid pollen die ze kunnen produceren, waardoor er logischerwijs meer pollen in de lucht komen.
Klimaatverandering kan ook leiden tot veranderingen in plantensoorten in een bepaalde regio. Zo kunnen bijvoorbeeld plantensoorten die veel pollen produceren zich gemakkelijk uitbreiden.

In deze hooikoortskalender kun je zien wanneer de verschillende bomen en planten gemiddeld hooikoortsklachten veroorzaken. Bomen en planten die hier niet genoemd staan veroorzaken geen of zeer weinig klachten.

Tegenargumenten

Toch zijn er ook tegenargumenten die de toename van hooikoortsklachten juist tegenspreken.

Verbeterde zorg

De gezondheidszorg is de afgelopen decennia sterk verbeterd, waardoor hooikoorts nu vaker dan vroeger wordt herkend. Het werd regelmatig afgedaan als een 'verkoudheid' of als ‘iets in de lucht’. Niet alleen hooikoorts was toen nog onbekend, ook allergieën in het algemeen stonden nog in de kinderschoenen. Tegenwoordig is hooikoorts een bekend fenomeen en wordt het veel sneller herkend en geregistreerd. Dat is een van de belangrijkste redenen waarom we nu meer hooikoortsklachten registreren dan vroeger.

Psychologisch aspect

Een vergelijkbaar argument is ons toegenomen bewustzijn van ziektes, allergieën en gezondheid in het algemeen. We leven in een tijd waarin mensen zich steeds bewuster zijn van hun gezondheid en daardoor ook alerter op hun eigen lichaam en klachten. Ook sociale media spelen hierin een belangrijke rol. Op platforms zoals TikTok, Instagram en ook in het reguliere nieuws worden gezondheidskwesties sneller uitgelicht en gedeeld. Hierdoor herkennen mensen hun klachten eerder en wordt er ook sneller aan hooikoorts gedacht. Er zit dus ook een mentaal of psychologisch aspect aan: meer aandacht leidt tot meer herkenning en benoeming van klachten.

Conclusie

Kortom: hooikoorts heeft altijd al bestaan, maar het lijkt erop dat de klachten door onder andere klimaatverandering en een hygiënischere leefomgeving wel iets zijn toegenomen. Toch is die stijging waarschijnlijk niet zo buitensporig als soms wordt gedacht, aangezien hooikoorts in deze tijd simpelweg veel vaker wordt belicht, herkend en geregistreerd.